Ngày 01/07/2026, Bộ Y tế vừa ban hành Quyết định số 1977/QĐ-BYT quy định chi tiết về các biện pháp vệ sinh khử khuẩn và bảo vệ cá nhân tại vùng có dịch bệnh nhằm chủ động kiểm soát, ngăn ngừa nguy cơ phát sinh và tái lây lan các bệnh truyền nhiễm.
Theo hướng dẫn từ Bộ Y tế, công tác vệ sinh khử khuẩn tại các vùng dịch phải tuân thủ nghiêm ngặt 4 nguyên tắc cốt lõi sau:
- Chủ động theo phương châm “bốn tại chỗ”: Chính quyền địa phương các cấp đóng vai trò chủ đạo trong việc chuẩn bị nhân lực, vật tư, hóa chất và hậu cần. Ngành y tế chịu trách nhiệm hướng dẫn, giám sát chuyên môn kỹ thuật.
- Thực hiện thường xuyên, liên tục: Các biện pháp khử khuẩn phải được duy trì đều đặn nhằm hạn chế tối đa nguy cơ mầm bệnh bùng phát trở lại.
- Sử dụng hóa chất chuẩn quy định: Chỉ dùng các loại hóa chất, chế phẩm diệt khuẩn dùng trong gia dụng và y tế còn hạn và đã được cấp số đăng ký lưu hành. Pha chế, sử dụng phải đúng theo chỉ dẫn của nhà sản xuất.
- Ưu tiên biện pháp lau theo quy trình một chiều: Thực hiện làm sạch cơ học trước khi khử khuẩn. Ưu tiên lau bề mặt theo nguyên tắc từ nơi sạch đến nơi bẩn, từ trên xuống dưới, từ trong ra ngoài theo một chiều liên tục. Chỉ phun khử khuẩn tại các vị trí hoặc bề mặt khó lau chùi.
Đối với những khu vực tiếp xúc trực tiếp với người mắc bệnh truyền nhiễm (như phòng cách ly, nhà tắm, khu vệ sinh), việc khử khuẩn bằng dung dịch chứa Clo hoạt tính tối thiểu 0,1% phải được tiến hành hàng ngày hoặc ngay khi bề mặt bị nhiễm bẩn.
Quy trình "hai xô" chuẩn hóa được Bộ Y tế hướng dẫn thực hiện qua các bước:
- Mở cửa thông thoáng khu vực xử lý, quét hoặc hút bụi làm sạch sơ bộ bề mặt (không áp dụng quét/hút bụi với bệnh lây qua đường không khí).
- Xô thứ nhất (Làm sạch): Dùng nước sạch pha xà phòng hoặc dung dịch tẩy rửa thông thường, nhúng khăn lau sạch bề mặt và không tái sử dụng lại khăn này.
- Xô thứ hai (Khử khuẩn): Dùng khăn sạch khác thấm đẫm dung dịch khử khuẩn (chứa tối thiểu $0,1\%$ Clo hoạt tính) để lau toàn bộ bề mặt đã làm sạch, giữ bề mặt ướt theo thời gian tiếp xúc quy định của nhà sản xuất, tuyệt đối không lau khô ngay.
- Thu gom rác thải và vệ sinh tay: Sau khi hoàn thành, toàn bộ giẻ lau và trang thiết bị bảo hộ cá nhân phải được bỏ vào thùng rác thải lây nhiễm. Người thực hiện tiến hành rửa tay bằng xà phòng hoặc sát khuẩn bằng cồn tối thiểu 70% trong ít nhất 30 giây.
Bộ Y tế quy định rõ nhân viên y tế, người tham gia chống dịch và người dân phải mặc phương tiện bảo vệ cá nhân trước khi vào vùng dịch:
- Tại vùng dịch lây qua tiếp xúc, giọt bắn: Trang bị tối thiểu bao gồm khẩu trang y tế, găng tay, áo choàng, kính bảo hộ hoặc tấm che mặt.
- Tại vùng dịch lây qua không khí hoặc khi xử lý tử thi: Phải sử dụng khẩu trang hiệu suất lọc cao (N95 hoặc tương đương), quần áo bảo hộ toàn thân, mũ trùm đầu, kính bảo hộ/tấm che mặt, găng tay, bao giày hoặc ủng.
PV